Yerlere kapanarak dövünen, taşları öpün kalabalığın ağlama ve feryat sesleri, bütün şehrin gürültüsünü bastırdı. Bugün bu gelenek, bir parça değişmiş olmakla beraber, hala devam eder. Musevi hacılar haftanın herhangi bir günü Ağlama duvarını ziyaret edip geleneksel ağıtın yanı sıra dualar, Tevrat ve Talmud’dan parçalar okurlar. Süleyman tapınağının yerinde de, Emeviler devrinde yaptırılan Ömer cami yükselir.

Ağlama Duvarını Kim Yaptırmıştır?

Hz. Süleyman (as), saltanatlı ve azametli bir peygamberdir. O’nun krallığı bu günkü Filistin, Ürdün’ün tamamı ve Suriye’nin bir kısmını içine almakta idi. Hz. Süleyman’ın eserleri arasında, memleketin savunması için inşa ettirdiklerini ilk sırada saymak lâzımdır. Asker sevki için seçilen kilit noktalarda yaptırılan istihkâmlar bu bakımdan çok önemlidir.

Hz. Süleyman (as)’ın en mühim eseri , Siyon Dağı’na inşa ettirdiği Mâbed’tir. Babası Hz. Davud (as)  zamanında aynı yerde yalnız bir çadır vardı ve bu çadıra Tâbutül-Ahd (Ahid sandığı) konulmuştu. Süleyman Mâbedi veya sadece Mâbed denilen yapının bugün temel duvarlarından bir bölümü kalmıştır. Ağlama duvarı olarak isimlendirilen kısım da bu temeldir.

Ağlama Duvarının Anlamı Nedir?

Milâttan sonra I. yüzyıldan itibaren yahudilerin bu duvara karşı saygı duydukları, önünde ibadet ettikleri bilinmektedir. Onlar, Kudüs’ün ve mâbedin yakılıp yıkılışını, esir olarak Romalılar tarafından başka ülkelere sürülüşlerini anmak, hâtıralarını tazeleyip kinlerini bilemek, mâbede yeniden kavuşup yahudi hâkimiyetini kurmak hayali içinde dua ve göz yaşı ile yaslarını sürdürmüşlerdir. Tevrat tefsirlerine göre bu duvar yıkılmayacak ve Rab mâbedin batı duvarını asla terketmeyecektir.

Yahudiler bu duvarı Süleyman Mâbedi’nden bir kalıntı kabul ettikleri için kutsal bir mekân sayarlar. Mâbedin yıkılış yıl dönümü başta olmak üzere çeşitli vesilelerle duvar önünde ibadet eder, Kudüs’ün ve Süleyman Mâbedi’nin yıkılışını, şehir ve mâbedden uzak kalışlarını yâdederek mâbedin Hz. Süleyman tarafından yaptırıldığı gibi yeniden inşasını arzular ve bunun için dua ederler. Yahudiliğin en büyük hedefi bu mâbedi yeniden yapmaktır.

Mimari Özellikleri

Ağlama duvarı yaklaşık 485 m. uzunluğundadır. Toprak seviyesinin üstünde yirmi dört büyük taş sırası ile yer altında kalan on dokuz taş sırasından oluşur. Yüksekliği toprak seviyesinden itibaren 18 m. olup 6 metresi mâbed alanının seviyesini aşmaktadır. Taşlardan bazılarının uzunluğu 12, yüksekliği 1 m., ağırlığı ise 100 tondan fazladır. Altı Gün Savaşı’na kadar (1967), çevresindeki yapılar sebebiyle sadece 30 metrelik kısmı ibadet için kullanılmaktaydı. Bugünkü haliyle duvarın en üstünde bulunan on bir sıra, İslâmî dönemden kalmadır. Geri kalan kısım ise Hz. Süleyman döneminden kalma olmayıp Hirodes dönemi mimari özelliklerini taşımaktadır.

Kaynakça: İslamansiklopedisi, Wikipedia, Thoughtco

1. Frederick C. Grant, “Wailing Wall”, EAm., XXVIII, 263;
2. Z. A., “Wailing Wall”, UJE, X, 441-442
3. Jacob Auerbach, “Western Wall”, EJd., XVI, 467-472
4. W. F. Stinespring, “Temple, Jerusalem”, IDB, IV, 554-559

The post Ağlama Duvarı appeared first on Halil Durmus.

Bundan yüzyıllarca önce, en parlak devirlerini yaşayan Çin imparatorluğu, komşuları olan Moğallar ile Hunların saldırılarına uğruyordu. Nihayet M.Ö 221 yılında Çin imparatoru Çe-Huang-ti, ülkesinin kuzey sınırlarını koruyabilmek amacıyla müstahkem bir duvar yaptırmaya karar verdi. Çinlilerin “Uzun Duvar” dedikleri, sayısız gözcü kulesi, küçük tabya, mazgal ve kapılarla tamamlanan altı metre yüksekliğindeki bu surun yapımında milyonlarca işçi çalıştı.

Bugün Çin Seddi’ni dolaşan turistler, seddin iki duvarını birleştiren ara yolun, bir otomobil geçebilecek kadar geniş olduğunu görürler. Çin Seddi’ni yılda yaklaşık 10 milyon kişi ziyaret ediyor.

Bu yol malzeme ve yiyecek ikmalinde, ayrıca nöbetçi ve savaşçıların nöbet değiştirmesinde kullanılıyordu. Çin Seddi yüzyıllar boyunca çeşitli sülaleler tarafından onarıldı. Bugünkü şekli, Ming (1368-1644) hanedanından kalmadır.

Çin Seddi Nerededir?

Çin Seddi, dünyanın en uzun savunma duvarıdır. Kalıntıları Po Hay körfezinde denizleniyor başlamak. Pekin’in kuzeyinden geçerek batıya yönelir ve Huang-Ho nehrini ikiye bölerek güneybatıya uzanır. Gobi Çölü’nün nün güneyinden batıya yönelerek devam eder.

Çin Seddi Uzunluğu

İnsanlar Çin Seddi’nin uzunluğunun yaklaşık 6.270 km olarak bilirler, ancak gerçek uzunluğu 8850 km’dir. 6.270 km sadece duvarın uzunluğudur buna doğal bariyerleri, surları da eklediğinizde gerçek uzunluğu 8.850 km olur.

Yapılış Amacı

Çin Seddi’nin yapılmasında ki amacı konusunda tarihçiler farklı görüşler öne sürmüşlerdir. Bunlardan bazıları:

• Ülkenin sınırlarını başta Hiung-nu olmak üzere kuzeyden Çin’e karşı “Moğol” ve “Türk” boylarının saldırısına karşı savunmak.
• Uzun savaşlar sonunda yıktığı beyliklerin esir düşen yöneticilerini sürgün ve ağır işe sürerek cezalandırmak.
• Ülkeden kaçışları önlemek.
• Ülkenin tek yönetim altında birleştiğini içeriye ve dışarıya göstermek.

Mimari Özellikleri

Çin Seddi’nin kalınlık ve yüksekliği yer yer değişir. Sanılanın aksine Çin seddinin tamamı tuğlalardan oluşmaz. Bazı yerleri çok zayıf, kuvvetsiz maddelerden yapılmıştır ve bu duvarlar çok kısadır.

Bu zayıf duvarların amacı devleti saldırılardan korumak değil düşmanı yavaşlatmaktır. Genellikle duvarın yüksekliği 4-6 metre, taban kalınlığı 7 metre ve üst kalınlığı ise 6 metre civarındadır. Kalın olan yerlerin üzerinde atlar ve arabalar gidebilmektedir.

Kalın duvarlar boyunca siperlik ve okçu delikleri vardır. 200 metrede bir gözetleme kulesi veya kale ve 9 kilometrede bir fener kulesi bulunur. Duvar üzerinde yer yer saray ve tapınaklara da rastlanır. Bazı yerlerde setler, kademeli savunmaya olanak verecek şekilde birkaç sıra halinde yapılmıştır.

Kaynakça: Wikipedia, Pixabay, Britannica, Chinahighlights, Czechleaders

The post Çin Seddi appeared first on Halil Durmus.

Hürriyet Heykeli Nerededir?

Amerika Birleşik Devletlerin’de New York limanının girişindeki küçük Bedloe adasının üzerinde, yüzü Atlas Okyanusu’na dönük dev bir heykel yükselir: Hürriyet heykeli denilen bu anıt, New York’un sembolüdür.

Ünlü Fransız heykeltraşı Frederic Auguste Bartholdi’nin eseri olan Hürriyet Heykeli, 1886 yılında Fransa Cumhuriyeti tarafından, Amerika Birleşik Devletleri’ne hediye olarak verilmiştir.

Ziyaretçiler heykelin içinden meşaleye kadar çıkar ve oradan New York şehrini kuş bakışı seyrederler. Heykelin eliyle tuttuğu meşalenin etrafındaki dehlizde onbeş kişi birden dolaşabilir; bu arada bir onbeş kişi de heykelin başında, yukarı çıkmak için sırada bekler. Bu anıtın onaltı defa küçültülmüş bir kopyası ,1889 yılında Amerika Birleşik Devletleri tarafından Fransa’ya hediye edilmiştir. Bu kopya, Paris’te Grenelle köprüsü üzerine yerleştirilmiştir.

Heykel aynı zamanda gözlem kulesi olarak da kullanılmaktadır. Bir kadın heykeli olan Özgürlük Heykeli’ne modellik yapan kişinin kim olduğu konusunda farklı iddialar mevcuttur.

Mimari Özellikleri

Dövme bakırdan yapılan, gövdesi 46 metre, kaidesiyle birlikte denizden yüksekliği 93 metre olan bu dev heykel “dünyayı aydınlatan Hürriyet”i temsil eder. Ağırlığı ise yaklaşık 200 tondur. Heykelin başındaki 7 sivri içlu taç; 7 kıtanın ve 7 denizin sembolüdür. Amerika kıtası güney ve kuzey olmak üzere 2 adet sayıldığından kıta sayısı 7 kabul edilmektedir. Heykelin içinde 168 adet merdiven bulunmaktadır. Bu merdivenler tırmanılarak heykelin meşale tuttuğu sağ eline çıkılabilmektedir.

Özgürlük Heykeli’nin yapımında kimi sıkıntılar yaşanmış, inşasına bir süreliğine ara verilmiştir. Tamamlanabilmesi için bağış kampanyaları düzenlenmiştir. Özgürlük Heykeli’nin yapımında, Eyfel Kulesi’nin tasarımcısı Gustave Eiffel de yer almıştır. Heykelin Paris, Pekin, Bordeaux, Priştine ve Osaka’da küçük boyutlu kopyaları yer almaktadır.

Birçok metaforu bünyesinde barındıran, sanat dünyasında yankıları bulunan, dönem dönem para üzerine bastırılan ve popüler bir sembol olan Özgürlük Heykeli, her yıl binlerce kişi tarafından ziyaret edilmekdir.

Kaynakça: Bilgihanem, Pixabay, Wikipedia, History, Britannica

The post Hürriyet Heykeli appeared first on Halil Durmus.

Savaşçılar tapınağın heykeli stadyuma doğru bakardı. Genç savaşçılar stadyumda beden eğitimi yapar, çeşitli spor oyunları ve eğlenceleri düzenler, bir yandan da savaş eğitimi görürlerdi. Stadyum, ünlü Kastillo’nun ve Mayaların yıldızlara adadığı diğer piramitlerin yakınında bir yerde bulunuyordu. Mayalar, Toltekalar İnkalar demir medeniyetini tanımazdı.

Chac Mool Nerededir?

Meksika’nın Yucatan yarımadasında Chicken İtza şehrinin harabeleri yer alır; eski Mayaların ve Toltekaların o zamanki ihtişamını ortaya koyan bu kalıntılar göz alıcı bir bütün teşkil eder. Chac Mool’un heykeli Savaşçılar tapınağını süslemektedir.

Savaşçılar Tapınağı

Yapı, şekli ve bazı muhtemel astral birleşmelerinden dolayı Gözlemevi olarak bilinir. Venüs gezegeni ile ilgili astronomik olaylar ve ekinokslar sırasında güneşin batması üst bölümdeki üç pencereyle ilişkilendirilmiştir. Caracol (kabuklu) adı binanın üst kısmına açılan spiral merdivenlerden gelir. Bir dizi altı üst üste binmiş yapı tespit eden Carnegie İnstitüe tarafından 1925-1931 yılları arasında araştırılmıştır. Yapımının, Terminal Klasik ve Klasik sonrası ilk dönemler arasındaki ara dönemden kalma olduğuna inanılmaktadır. Üst platformdaki büyük açmalar, didaktik amaçlı kullanılan birleştirilmiş kazı örnekleridir

Kaynakça: Wikipedia, Greelane, Metmuseum

The post Chac Mool appeared first on Halil Durmus.

İran’da Persepolis harabeleri yakınlarında bulunan ve Nakş-ı Rüstem denilen Krallar Mezarlığı’ndaki mezarların en büyüğü, halkı tarafından “hükümdarlar hükümdarı” ünvanıyla anılan Büyük Darius’un mezarıdır; Darius’un M.Ö 485’te gömüldüğü bu mezar kayalardan yontulmuş, haç şeklinde bir yuvanın içinde oturtulmuştur. Kapının iki tarafında ikişer yalancı sütun, aslan kabartmalı frizi tutar; frizin üstünde, hükümdarlık tahtını taşıyan yirmi sekiz dev kabartması vardır. Bu devlerin her biri imparatorluğun bir eyaletini gösterir ve Büyük Darius’un gücünü sembolize eder.

Nakş-ı Rüstem Nerededir?

Nakş-ı Rüstem, İran’ın Fars eyâletinde bulunan Persepolis’ten 12 km kuzeybatıda bulunan bir arkeolojik sitedir. 

Nakş-ı Rüstem’deki kral mezarlarında bulunan alçak kabartmalar, tarihi İsa’dan dokuz yüzyıl öncesine kadar uzanan İran halkının o zamanki yaşayışı, büyük medeniyeti, gelenek ve görenekleri hakkında önemli ipuçları vermektedir.

Kompleksin haç merkezinde lahitlerin yer aldığı açık alanlar bulunuyor. Yapılan araştırmalara göre hala kesinlik kazanmayan konular arasında mezarların bir lahit içine yerleştirilip yerleştirilmediği ve kemiklerin geleneksel Zerdüşt ritüeli ile mezarlarda bulunup bulunmadığı gibi soru işaretleri dikkat çekiyor. Uçurumun dibinde yer alan dört mezar, mimari dekorasyon özellikleri ile göz alıcı olurken cephe tarafında yer alan paneller ise üstünde bulunan özgün sembollerle tarihe ışık tutuyor.

Mezarların dışında “Zerdüşt Küpü” olarak adlandırılan 12 metre boyunda bir yapı daha bulunuyor. 1979 yılından beri Unesco Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Persepolis kenti, hükümdar Dairus’un temel üç ana hedefine uygun olarak inşa edilmiş. Dairus’a göre antik kentle birlikte devlet hazinesini ve kültürünü koruma altına almak olanaklı hale gelirken yılbaşı gibi özel günler ve kraliyet törenleri için de özel bir kompleks yaratmak amaçlanmış. M.Ö 330 yılında ünlü hükümdar Büyük İskender şehri yakarak tüm sarayı yerle bir etmiş. Ünlü hükümdarın bu hareketinin arkasında ise Perslerin Atina’da bulunan Akropolis’i yakıp yıkmaları ve bunun üzerine İskender’in intikam alma isteği gösteriliyor.

Kaynakça : Wikipedia, Tebyan, Nereye

The post Nakş-ı Rüstem appeared first on Halil Durmus.

İslam mimarisinin incisi olan bu türbe, Timuroğulları hükümdarlarından Şah Cihan tarafından, on dört çocuk dünyaya getirdikten sonra genç yaşta ölen çok sevdiği eşi Ercümend Banu için yaptırılmıştır. İnşaat 1631’de başlamış ve başta mimar Mehmet İsa Efendi ile dünyanın dört bucağından getirilen sanatkarlar olmak üzere, binlerce işçinin devamlı çalışmasıyla 1654’de tamamlanmış, yani 23 yıl sürmüştür. Tamamen beyaz mermerden yapılan Tac Mahal’in ana kubbesinin yüksekliği 82 metredir. Binanın çevresinde dört kule, ön tarafında da uzun bir havuz bulunur. Türbeye, değerli taşlarla bezenmiş bir mermer avludan girilir. Duvarları sayısız pırlanta, zümrüt, inci ve yakutla süslü türbenin içinde Şah Cihan ile Ercümend Banu’nun mermer lahidleri yer alır. Karı-koca, bu lahidlerin altındaki mahzende gömülüdür.

1983’ten bu yana UNESCO’nun Dünya Miras Listesi’nde yer almaktadır. Yılda tahmini 3milyon kişi tarafından ziyaret edilir.

Tac Mahal Nerededir?

Bu yüce ve zarif eser, Hindistan’ın kuzeyinde, Delhi yakınındaki Ağra şehrini süsler. Agra şehri, Hindistan’nın kuzey eyaleti olan Uttar Pradesh’de yer alan ve Yamuna Nehri’nin kıyısına kurulmuş eski bir şehirdir.

1631-1654 yıllarında inşa edilmiş anıt mezar İslâm türbe mimarisinin en önemli eserlerinden birisi olarak kabul edilir. Yapı, Şah Cihan’ın hâkimiyeti süresinde en parlak dönemini yaşayan Bâbürlüler’in güç ve kudretini temsil eder. Hanedanın güç ve kudreti kadar, Şah Cihan ile eşi Ercümend Bânû Begüm arasındaki sevginin de sembolüdür. Şah Cihan’ın tahta çıkması üzerine Mümtaz Mahal adını alan Ercümend Banu, on dördüncü çocuğunu doğururken hayatını kaybetmiştir. Hükümdarın, eşine duyduğu sevginin hatırasına görkemli bir anıt mezar yaptırarak teselliyi sanat ve mimaride bulduğu anlatılır.

Mimari Özellikleri

Tac Mahal’in yapımında parlak, ince mavi damarları olan beyaz mermer kullanılmıştır. Aynı mermerden yapılan ve yerden yüksekliği 82 metre olan kubbe, Mimar İsmail Efendi tarafından yapılmış ve 1648 yılında tamamlanmıştır. Yapıdaki yazıları yazan Hattat Settar Efendi’dir.

Kubbe üzerinde altınlı bir alem vardır. Türbenin beyaz mermerden yapılan 4 minaresi vardır. Anıtın dört bir tarafına Hattat Settar Efendi tarafından Yasin suresinin tamamı yazılmıştır.

305×580 metre ölçülerinde dikdörtgen avluda yer alan Tac Mahal, dört cephesinin ortalarında 33 metre yüksekliğindeki taç kapılarıyla 75 metre yüksekliğindeki anıt kubbeyi çevreliyor.

İç mekanı örten 30 metre yüksekliğindeki alt kubbeyle üst kubbe arasında türbe mekanı kadar ölü hacim var.

Mümtaz Mahal ve Şah Cihan’ın sandukaları üst katta, kubbenin altındadır. Sandukaların bulunduğu yerdeki kubbede insan ağzından çıkan her ses 7 kez yankılanacak şekilde bir akustiğe sahiptir.

Tac Mahal’in yüz binlerce akik, sedef ve firuze gömülü olan duvarlarında ayrıca 42 zümrüt, 142 yakut, 625 pırlanta ve 50 adet çok iri inci vardır.

Kaynakça: İslamAnsiklopedisi, Wikipedia, Kesfetsek, Skyscanner

The post Tac Mahal appeared first on Halil Durmus.

Monument Valley Nerededir?

Monument Valley (Anıt Vadisi), ABD’nin bir eyâleti olan Utah’ın güneydeki Arizona sınırında kalan bir vadidir. Navaholara ayrılmış arazi içinde yer alır ve Utah’daki Mexican Hat yakınlarındadır.

Kırmızı kumlarla kaplı Arizona çölünde ilk dikkati çeken şey, aşındırmanın şekillendirdiği kaya parçalarıdır. Boyutları çok büyük olan bu taşlar, uzaktan bakıldığı zaman kale, kilise veya kule yıkıntılarını andırırlar.

Yüzölçümü altmış beş bin kilometre kareyi bulan ve ısının sıfırın altında 25 derece arasında oynadığı bu bölgelerde, altı yüz bin Kızıldereli saldırısına uğradığı devirler çok gerilerde kalmıştır! Monument Valley, bugün Amerika’nın ilginç köşelerindendir.

Monumenet Valley’de Yapılacaklar

Monument Valley’in coğrafi özellikleri çeşitli olduğundan, yürüyüş imkanları da oldukça fazladır. Ormanlık alanlar, dağlar, kumlu araziler, derin vadiler zemin özellikleri ve manzarasıyla farklı yürüyüş deneyimleri yaşatmaktadır. Yürüyüş için takip edebilecek yolların ortak özelliği ise Anasazilerin kaya sanatı ve yapılarına uğramasıdır.

Vadide bulunan San Juan Nehri ise rafting aktivitesi için elverişlidir. Powell Gölü’nden Colorado Nehri’ne katılan San Juan, Colorado’nun en heyecan verici nehirlerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

Nehirde 2 ile 7 gün arasında süren geziler de düzenlenmektedir. Bu gezilerin iyi tarafı, grubun talebine göre şekillenmesidir. Nehir kenarında kamp yapmak, yerli Amerikan mirası, fosiller ve manzara oldukça ilgi çekicidir. Nehir aile gezileri içinde elverişlidir. Nehrin sakin atmosferi, çocuklu aileler için nehir gezisi cazip kılmaktadır.

Manument Valley’de yapılabilecek bir diğer aktivide ise kampçılıktır. Kamp yaparak doğanın tadına doyasıya varılabilir.

Manument Valley’de Çekilen Filmler

John Ford “Cehennem Dönüşü” ve “Kan Kalesi ” filmlerini işte burada çevirmişti. Arizona çölünde zaman zaman korkunç kum kasırgaları patlar. Kum tanelerinin kemirdiği kayalar, “Rüzgar Kulağı” gibi garip, devesa şekiller veya altlarında bir kum denizi uzanan köprü kemerleri meydana getirmiştir.

Monument Valley Hakkında İlginç Bilgiler:

• Monument Valley Navajo yerlilerin yaşama alanı olup günümüzde hala bu bölgede çok sayıda Kızılderili yaşamaktadır.
• Monument Valley, Kızılderili dininde kutsal bir yer olarak kabul edilmektedir.
• Kuzey Amerika Kıtası, 1492’de keşfedildiği ve ABD 1776’da kurulduğu halde Monument Valley’e ilk Amerikan askeri 1850 yılında ayak basmıştır.
• Monument Valley, uranyum bakımından zengin bir yer olup, İkinci Dünya Savaşı sonrası 1945 – 1965 arasında Monument Valley’da uranyum madenciliği yapılmış ve uranyum çıkartılmıştır.
• Monument Valley, Stanley Kubrick’in “A Space Odysse” filmi, John Ford’ın yönettiği  ve John Wayne’in oynadığı “The Searcher” filmi,  Clint Eastwood’un oynadığı “The Eiger Sanction” filmi ve Transformers gibi ünlü filmler de dahil olmak üzere 30 kadar Holywood filmine sahne olmuştur.

Kaynakça : Wikipedia, Ensonhaber, Gezimanya, Oars

The post Monument Valley appeared first on Halil Durmus.

Mariana Çukuru’nun Keşfi

23 Ocak 1960’ta, İsviçreli bilim insanı Jacques Piccard ile Amerika Birleşik Devletleri Donanması’ndan Teğmen Donald Walsh, Trieste Batiskapı içinde Mariana Çukuru’na inebilmeyi başaran ilk insanlar olmuşlardır.

İlk anda 11.521 metre  bir derinliğe inildiği hesaplanmış, ancak 1995 yılında yapılan ölçümlerde doğru derinliğin 10.916 metre olduğu anlaşılmıştır. Derin noktaya iniş yaklaşık 3 saat 15 dakika sürmüş, burada 20 dakikalık bir sürenin ardından tekrar yüzeye çıkılmasıyla toplamda 5 saatlik bir sürede dalış ve yüzeye çıkış tamamlanmıştır.

Çukurunun Rekor Derinliği

Mariana Çukuru (Challenger Çukuru), Dünya üzerinde bilinen en derin noktadır. Büyük (Pasifik) Okyanus’ta , Guam Adası’nın güney batısında, Japonya ve Endonezya arasında, iki ülkeye de aşağı yukarı eşit uzaklıkta yer alır. Yapılan son ölçümlere göre en derin noktası yaklaşık 10.994 metredir. Uzunluğu 2.542 kilometre, genişliği ise 69 kilometredir.

Mariana Çukurunun Oluşumu

Suyun içine atılan 1 kiloluk metalin dibe ulaşması 1 saat sürmektedir. Üstelik Mariana Çukuru’nun dibindeki basınç yeryüzündeki basıncın neredeyse 1000 katıdır.Bu denli derin bir çukurun nasıl oluştuğu araştırıldığında sebebin levha hareketlerinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Okyanusal nitelikte iki plakanın çarpıştığında yoğunluğu diğerinden fazla olan levha diğerinin altına girer. Sınırda derin çukurlar oluşabilir. Mariana çukuru da, Pasifik Plaka ile Mariana Plakası’nın çarpışması sonucu oluşmuş bir çukurdur ve iki plaka sınırındadır.

Çukurda yaşayan canlılar var mı?

Yapılan dalışlarda birçok canlı türü keşfedilmiştir. Bu canlılar yüksek basınca dayanıklı bir vücut yapısına sahiptirler. Hatta denizin 5-6 metre derinliğinde görülen bakteri miktarının, basıncın 1000 kat daha fazla olduğu derinliklerde 10 katına çıktığı görülmüştür. Elbette kilometrelerce derinlikte suyun sıcaklığının çok düşük olması beklenir. Ancak Mariana Çukuru’nun tabanında oluşan volkanik püskürmeler suyu ısıtarak canlıların yaşamasına olanak verecek bir dereceye getirmektedir. Ayrıca burada yaşayan canlıların yaşları yüzlerce yılı bulmaktadır.

Ünlü Yönetmen Dalış Yaptı

Başarı ile gerçekleşen ilk dalıştan sonra uzun bir süre Mariana Çukuru’na inmeyi düşünen kimse olmamıştır. Ta ki 25 Mart 2012’de, yönetmen James Cameron ‘Dikey Torpil’ (Deepsea Challenger) adlı özel denizaltısıyla Mariana Çukuru’na tek başına inmeyi başardı. 156 dakikada dünyanın tabanına inen, üç saat incelemelerde bulunan Cameron, beklenenden daha kısa sürede, 70 dakikada yüzeye çıktı.

Burada çektiği görüntüler ve topladığı numunelerle iki yeni canlı türünün tespit edilmesini sağlamıştı. Cameron tarafından bizzat tasarlanıp Avustralyalı mühendislerce inşa edilen denizaltı, Mariana Çukuru’nda bulunan metrekare başına 7 bin 250 tonun üzerindeki basınca dayanıklıdır. 

Kaynakça: NationalGeographic, Geology, Steemit, Wikipedia, Hurriyet

The post Dünyanın En Derin Noktası: Mariana Çukuru appeared first on Halil Durmus.

Amerika yerlilerinin dilinde Niagara “Suların Şimşeği” anlamına gelir. Gerçekten de kırk yedi metre yükseklikten dökülen on beş bin metre küp su, insanı sağır edecek kadar şiddetli bir gürültü yapar! Bu yükseklikten dökülen suyun kayaları aşındıracak kadar kuvvetli olması pek tabiidir ve bu yüzden çavlan yavaş yavaş Erie gölüne doğru çekilerek günden güne gerilemektedir.

Yirmi ya da otuz bin yıl önce, Niagara nehrinin suları doğrudan doğruya Ontario gölünden on iki kilometre kadar uzaklaşmıştır! Niagara’yı gezmeye gelen turistler, gemilerle ta çavlanın döküldüğü yere kadar gidebilirler. Hatta, kayanın içinde oyulmuş yeraltı tünelleriyle, bu su duvarının altından bile geçmek mümkündür.

Niagara Şelaleleri

Niagara Şelalesi, Kuzey Amerika’nın doğusunda ABD ile Kanada arasında, Niagara Nehri üzerinde bulunmaktadır. Aslında ilk duyulduğunda tek bir şelale olduğu sanılan Niagara Nehri’nin üzerinde üç şelale bulunmaktadır. Bu şelalelerin en büyüğü Horseshoe, diğer iki şelale ise “American Falls” ve “Bridal Vells Fall” şelaleleridir. 

Niagara nehri Kuzey Amerika’nın en büyük nehridir ve şelalelerin etrafı park haline getirilmiştir. Niagara parkı kardeş şehir olarak kabul edilen Niagara Falls – Ontorio ve Niagara Falls – New York tarafından korunmaktadır. Şelale Kanada ve ABD arasında paylaşılmasına rağmen en popüler kısmı Kanada’da bulunan kısmıdır. Bu şelaleden en çok faydalanan şehir ise New York Eyaletinde bulunan şelaleye en yakın şehir Buffalo şehridir.

Niagara Şelalesi’nin Özellikleri:

• Şelaleye de adını veren nehir Kuzey Amerika’nın en büyük nehridir.
• Yılda 20 milyon civarında turist karşılamaktadır.
• Hem ABD hem de Kanada’ya elektrik üretmektedir.
• Dünyada ters yöne akan tek şelaledir. Akan sular taşlara çarparak geri döner, bu durumun eşi benzeri yoktur.
• Şelale yılda toplam 102 cm kadar genişlemektedir.
• 51 metre boyunda olan bu şelaleden 30 saniyede 168 bin metreküp su akmaktadır.

Niagara şelalesi binlerce yıl önce kuzey kutbundan gelen buz kütlelerinin yol açtığı çöküntülerle birlikte oluşmuştur. “Suların Şimşeği” olarak adlandırılan bu şelale Zambiya ve Zimbabve sınırları arasında bulunan Viktorya Şelalelerinden sonra ikinci en büyük, Venezuella’daki Angels Şelalesinden sonra da ikinci en yüksek şelaledir. Niagara ismini ise kızılderililerden almıştır. Niagara ismi “Suların şimşeği” anlamını taşımaktadır.

Niagara Şelalesinde Ne Yapılır ?

Nehirde bot turları düzenlenebilir, bölgede sık sık meydana gelen muhteşem gökkuşağı seyredilebilir, Rainbow Köprüsü’nün üzerinde yürüyüş yapılmalı ve aynı köprü üstünde iki ayrı ülkede bulunma hissini bizzat yaşamak gerekir.

Gezilecek ve Merak Uyandıracak Niagara Bölümleri:

• Rainbow Bridge (Gökkuşağı Köprüsü)
• Maid of the Mist (Sislerin Kızı)
• Gözlem Kulesi  
• Goat Island (Keçi Adası)
• Cave of the Winds (Rüzgarlı Mağaralar)
• Kanada hükümetinin yaptırdığı Welland Kanalı sayesinde gemilerle şelale etrafında gezinti yapılabilmektedir.

Niagara Nehri üzerinde Sırp asıllı Amerikalı bir bilim adamı olan Nikola Tesla (Şimşeklerin Efendisi) tarafından kurulmuş hidroelektrik santralleri bulunmaktadır. Bu elektrik santralleri sayesinde hem ABD’ye hem de Kanada’ya elektrik üretilir. Bu santraller tarihte kurulan ilk alternatif santrallerdir. 

Niagara Şelalesi Donmuş Mu?

Niagara Şelalesi, 29 Mart 1848 tarihinde su akışını yaklaşık 30 saat boyunca durdurdu. Bu sırada şelaleyi kaplayan buz nedeni ile Niagara’yı oluşturan iki şelale su akışını donmanın etkisiyle şelaleyi durdurdu.

Niagara Şelalesi’nin tek bilinen tarihli su akışı durmasıdır. Aslında tamamen nehir donmamıştı ama belli bir noktaya kadar nehrin donması ve akışının durması ile insanlar bir noktaya kadar Niagara Şelalesi’nde yürümeye ve bazıları içinse temelinde bulunan kayaları keşfetmeye ortam hazırlamıştı.

Kaynakça: Travelawaits, Pixabay, Edumag, Tarihiolaylar, Wikipedia, WorldAtlas

The post Niagara Şelalesi appeared first on Halil Durmus.

Yeryüzünün en yüksek tepesi olan Everest, Himalaya dağlarının sekiz bin metreyi aşan on dört doruğu içinde en heybetlisidir. Bu tepe, Nepal ile Tibet’i ayıran sınırı çizer. Dondurucu soğuk, doğal engeller ve altı bin metrenin üstünde havanın, solunum maskesi kullanmayı gerektirecek kadar seyreltik olması gibi nedenlerle tırmanılması çok güç olan bu tepe, bugüne kadar birçok dağcının hayatına mal olmuştur. Nihayet 29 Mayıs 1953’te Yeni Zelanda’lı dağcı Edmond Hillary, kılavuzu ve taşıyıcısı Nepal’li Tinsing’in eşliğinde Everest’in doruğuna ulaşabildi. Everest bir İngiliz coğrafyacısının adıdır; 19. Yüzyıl’da pek iyi bilinmeyen ve “Dünyanın Çatısı” diye adlandırılan bu bölgenin tam ve doğru bir haritasının yapılmasında büyük katkıları olan bu coğrafyacının adı, bu tepeye verilmiştir.

Dünya Üzerindeki En Yüksek Dağ

Everest, her bir tırmanıcı için 8848,43 metre yüksekliğinde bulunan bir hayaldir, buna rağmen şüphesiz ki Everest, dünya üzerinde bulunan en zorlu ve en ölümcül dağdır. Evet, Everest gezegenimizdeki en yüksek yerdir ve her ülkeden her bir çocuk, bu ünlü dağın zirvesi hakkında bilgi sahibidir. Fakat Everest’in keşfi ve Everest’e tırmanan kişiler ile ilgili olan gerçek hikâyeler, ne yazık ki insanlar tarafından pek bilinmemektedir. Üzerinde bulunan buzulların hareketlerinden dolayı piramide benzeyen bir forma sahip olan Everest, iki Asya ülkesi olan Çin ve Nepal arasındaki sınırda yükselmektedir.

Everest Dağı’na Tırmanmak Ne Kadar Zaman Almaktadır?

Dünyanın çatısına tırmanmak, dağın resmedilmeye değer karlarla kaplı olan yamaçlarında bir kaç gün boyunca yürümek anlamına gelmez. Deneyimsiz kişiler için ve herhangi bir hastalığın minimum bir riskine bile sahip olan kişiler için, ortalama yüksekliğe alışma dönemi (ana kamp – rakım 5100 metre) bazı durumlarda 30-40 güne kadar olabilir, vücudunuz oksijen eksikliğine ve mevcut hava basıncına alışana dek etrafınız tüm bir ay boyunca Sherpalarla ve takım arkadaşlarınızla birlikte çevrili olacaktır. Sadece bu yolla tırmanmaya devam edebilirsiniz.

Turistik bir rota söz konusu ise tüm bir tırmanışın ortalaması, Katmandu’ya varışınızdan itibaren dünyanın en yüksek noktasına çıkana kadar yaklaşık 60 gündür. Bir dağcı hazır olduğu zaman, ana kamptan zirveye olan yolculuk yaklaşık olarak 7 gün sürmektedir. Zirveye ulaşıldıktan sonra bu dağcının ana kampa inmesi için toplamda 5 güne ihtiyacı vardır.

Everest’e Tırmanmanın Bedeli Ne Kadardır?

Hepimizin bildiği gibi yüksek irtifalar çıkmak tamamen öde ve oyun oyna tarzındadır ve şunu bilmelisiniz ki dağcılık için fiziksel olarak hazır olmak tek başına yeterli değildir, bununla birlikte ücret ödemek için hazır olmanız gereklidir. Eğer tek başınıza giderseniz bunun ücreti yaklaşık olarak 30 bin $ olur. Seyahat şirketleri rehberli seferler sunmaktadır, bu hizmetin bedeli ise yaklaşın 60 bin $’dır. Telefon ve İnternet erişimini içerisinde barındıran VIP seferler ise 90 bin $’ı bulan yüksek rakamlardan oluşmaktadır. Genel olarak bu, paketin içerisinde bulunan servislerin sayısına ve kalitesine, buna ek olarak da rehbere bağlı olmaktadır.

Buna rağmen çalışmak için rehberinizi ve şirketinizi seçerken, sadece fiyatı ve sağlayıcının adını seçmemek oldukça önemlidir. Uçuşların da bunlara dâhil olduğunu araştırmak ve görmek, her zaman daha iyi bir yöntemdir. Ayrıca Sherpa hizmetinin (Arzı çok az insan kaynağı) dâhil olup olmadığını da görmeniz, tavsiye edilen şeyler arasındadır. Çünkü bazen ana kamp alanında bulunduğunuz zaman Sherpalara da ücret ödemek zorunda kalırsınız, böylece beklenmedik sürprizlerden kaçınmak için mutlaka detaylara göz atmak her zaman daha iyidir.

Neden Bu Kadar Pahalı?

Nepal hükümeti, Everest’e tırmanmak isteyen yabancıları zorunlu bir ücrete tabi tutmaktadır. Tırmanış grubuna ve zaman aralığına bağlı olarak bu ücret 11000$’dan 25000$’a kadar çeşitlilik gösterebilmektedir.

Everest Dağına Tırmanan İlk Kişi

Dünyanın en yüksek noktasında bulunan ilk kişinin Edmund Hillary olmasında rağmen, kendisinden önce birçok kişi Everest’e tırmanmak için denemelerde bulunmuştur. 20. Yüzyıla geri dönersek Everest dağının yeni kurulan komitesinin özel seferleri en uygun yolları keşfetmektedir ve bu seferin üyeleri, yerel halka göre “kutsal dağ” olan Everest’e ayak basan ilk kişilerdir. Ve yine, birbirinden tamamen farklı iki insan olan Yeni Zelandalı Sir Edmund Hillary ve Nepalli dağcı Tenzing Norgay, güney yolu üzerinde tırmanarak ortaklaşa ilerlemişlerdir. Ve nihayet tarih boyunca insan adımına şahit olmamış bir konuma ayak basmışlardır.

Evereste Çıkan İlk Türk

Ali Nasuh Mahruki, 1995 yılında Everest’e de tırmanarak “Everest’e tırmanan ilk Türk” ünvanını almıştır. Ali Nasuh Mahruki aynı zamanda dünyanın çıkılması en zor dağı K2 dağına tırmanan da ilk Türk’tür. Bu tırmanışını 2001 yılında gerçekleştirmiştir.

Evereste Çıkan İlk Türk Kadın

Zirveye ulaşanlardan Eylem Elif Maviş, Everest’in zirvesine Türkiye’den ulaşan ilk kadın dağcı oldu. 2006 Everest Türkiye Takımı, sınırları zorlayarak 8 bin 850 metrelik zirveye çıktı.

Kaynakça: Wikipedia, TarihiOlaylar, Britannica, TheHustle, Bianet,

The post Everest Tepesi appeared first on Halil Durmus.