Bulutsuların bazı noktalarında diğerlerinden daha fazla atom vardır. Bu bölgelerde kuvvetli kütle çekim alanları oluşur. Bu bölgelerdeki atomlar çevredeki yavaş atomları çeker. Atom sayısı arttıkça çekim alanları daha da kuvvetlenir ve bulutsudaki daha çok maddeyi çeker bu olay sonucunda bulutsu üzerinde kümelenmeler oluşur. Bu bölgeler yoğun bölgelerdir.

Yıldızlar Nasıl Oluşur?

Yıldızlar, bulutsulardaki bu yoğun bölgelerin çökmesiyle oluşur. Bu bölgelere  molekül bulutları denir. Molekül bulutlarında çoğunlukla Helyum ve Hidrojen vardır. Molekül bulutlarındaki moleküller birbirleriyle çarpışırlar ve uyarılmış duruma geçerler. Uyarılmış moleküller temel enerji seviyesine geçerken sahip oldukları fazla enerjiyi kızıl ötesi ışık şeklinde yayarlar. Enerji bu bölgenin dışına çıktığı için yoğun bölge soğumaya başlar. Bölgenin kendi iç basıncı ve kütle çekimi dengelenemez ve moleküler bulut çökmeye başlar.  Bu çökmelerle yıldızların tek tek değil de kümeler halinde oluştuğu bilinmektedir.

Yoğunluğu arttıkça yaydığı ışık  dışarıya çıkamaz çünkü ışık moleküller tarafından soğrulmaya başlar. Bulutun iç kısmındaki sıcaklık artmaya başlar. Merkezin sıcaklığı 10 milyon dereceye ulaşınca hidrojen yanması başlar. Bu sıcaklıkta hidrojen atomlarının çekirdekleri çok hızlı dönmeye başlar ve çarpıştıkları zaman birbirleriyle kaynaşırlar ve helyuma dönüşürler. Kaynaşan 4 hidrojenden atomundan 1 helyum oluşur ancak hidrojenin tüm ağırlığı helyuma dönüşmez. Burada kaybolan madde saf enerjiye dönüşür. Bu enerji, yıldız taslağının kendi ağırlığını taşıması ve içe çökmesini engellemek için gereklidir. Isınma bulutun basıncı ve kütle çekimi dengelenene kadar devam eder. Böylece önyıldız oluşmuş olur. Önyıldız zamanla ışıma yaparak enerji kaybeder ve küçülür. Merkezin sıcaklığı belli bir değere ulaştığında çekirdek tepkimeleri başlar ve yıldız oluşur.

Kaynakça: NASA, Kids Frontiersin, Fen Aktivite, Astrobilgi, Scribd

De Boer, K. ., & Seggewiss, W. (2008). Stars and Stellar Evolution.

Bozkurt Z., Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri, Stellar Interiors and Evolution

Afşar M., Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri, Solar System

The post Yıldızlar Nasıl Oluşur? appeared first on Halil Durmus.

Gökyüzünün sakin köşelerinde rastlayabileceğimiz veya uzayın karanlığında renklerine hayran kalabiliriz. Bulutsular gözlerimize renk cümbüşü yaşatırken, aynı zamanda yıldızlar hakkında da bilgi verebiliyor.

Yıldızların Nasıl Oluştuğu Gibi!

Bulutsular, çoğunluğu hidrojen ve helyum olmak üzere, toz ve gazlardan oluşur. Bir bulutsudaki tozlar ve gazlar etrafa yayılmış olarak bulunur. Yer çekimi sayesinde bu tozlar ve gazlar bir araya gelir. Bu öbekler büyür ve büyür, yerçekimleri de aynı oranda güçlenir.

Sonunda, toz ve gaz kütlesi öylesine büyür ki, kendi yerçekiminden çöker! Çöküş, bulutun merkezindeki malzemenin ısınmasına neden olur ve bu sıcak çekirdek bir yıldızın doğumudur!

Nebula Nasıl Oluşur?

Bir Nebula oluşmadan önce bir yıldızdır. Bu yıldız büyüdükten sonra ya beyaz cüce ya nötron yıldızı ya da bir karadelik olur. Fakat bütün yıldızlar bunlardan biri olmadan önce kırmızı süperdev haline gelir. Bu yıldızlar çok büyük oldukları için içten gelen basınç ve yüksek (100.000.000 °C) sıcaklığın etkisiyle uzay boşluğuna gaz salarlar. Ve salınan bu gaz gerçekten büyüleyici.

Dünya’ya en yakın bilinen bulutsunun adı Helix Bulutsusu. Ölen bir yıldızın– muhtemelen Güneş gibi- kalıntılarından oluşuyor. Dünya’dan yaklaşık 700 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu Nebula’ya seyahat etmek isteseniz bile oraya varmanız 700 yıl sürecektir!

Neyse ki günümüz teknolojisi ve teleskoplarıyla bu kadar uzaklıkta olan bu doğa harikalarını keşfetmek ve incelemek mümkün.

Kaynakça: Bilgiustam, Cahil, Nedir-bu, Evrimagaci, Bilgify

The post Nebula: Uzayın Parlak Bulutları appeared first on Halil Durmus.

Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) ait CHEOPS (CHaracterising ExOPlanet Satellite) adlı uydu, sadece Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri araştırmak üzere ESA liderliğinde oluşturulmuş ilk uzay görevini temsil ediyor. Pek çok ötegezegen görevinden farklı olarak CHEOPS yeni gezegenler bulmak için değil. Hazırda keşfedilmiş ötegezegenler hakkında, araştırmacıların bu dünyaların nasıl oluştuğunu daha iyi anlamasına yardımcı olacak bilgiler toplamak amacıyla gönderildi. Bu uzay görevinde, hassas gözlem verisi elde etmek amacıyla, ötegezegeni olduğu bilinen yakın ve parlak yıldızlar hedef alınıyor. Süper-Dünya (kütleleri 3-10 Dünya kütlesi aralığındaki kayaç ötegezegenler) ile Neptün arası büyüklük ve kütlelerdeki gezegenlerin detaylı incelenmesi planlanıyor.

CHEOPS üç buçuk yıl boyunca Dünya yörüngesinde dolanırken Güneş Sistemi’nin ötesini ötegezegen geçişleri için izliyor olacak. Bu geçişler, ötegezegen yıldızının önünden geçerken yıldızın ışığında oluşan belli belirsiz azalmalar şeklinde gözlemleniyor. Gezegen ne kadar büyükse yıldızın ışığını o kadar fazla engelliyor. Araştırmacılar yıldızın ışığındaki azalmanın ölçülmesiyle karşılaştırmalı olarak yıldızın ve gezegenin boyutlarını anlayabiliyor.

CHEOPS görevi, görece parlak yıldızların yörüngesinde dolanan 500 gezegenin boyutlarını hassas biçimde belirlemeye odaklanacak. Astronomlar bu verileri gezegenlerin kütle verileriyle bir araya getirip, gezegenlerin bileşimi konusunda önemli bir ipucu olan yoğunluk bilgisine ulaşmaya çalışacak. Gezegenlerin kütleleri, yeryüzünden alınan veriler kullanılarak dikine hız yöntemi adı verilen yöntemle, gezegenin uyguladığı kütleçekimin ev sahibi yıldızın hareketi üzerindeki etkisi ölçülerek belirleniyor.

CHEOPS yeni gezegenler bulmaya adanmış olmasa da tabi ki bazı beklenmedik gezegenlerin CHEOPS’un izlediği yıldızların önünden geçme ihtimali her zaman mevcut.

Kaynakça: GlobalScience, DW, DigitalTrends, NewScientist

The post Ötegezegen Takipçisi CHEOPS Uzayda appeared first on Halil Durmus.