Hıçkırık akciğerlerimizin altında yer alan kubbe şeklindeki diyafram kasının istemsizce kasılması sonucu oluşur. Kasılma ile hızlıca akciğerlere doğru çekilen hava, ses tellerinin sert biçimde kapanarak “hık” sesi çıkarmasına sebep olur. Sinir bozucu derecede tekrarlayabilen hıçkırıklarımızın işlevi hakkında net bir veri yok. Ancak Aralık 2019’da yayımlanan bir çalışma, hıçkırmanın anne karnındaki fetüsün beyin gelişimi aşamalarından miras kaldığını öne sürüyor.

Rahimde hıçkırıklar fetüs 9 haftalıkken başlar ve 24. haftaya kadar saatte yaklaşık 8-14 kez tekrarlar. Gebeliğin sonraki aşamalarında hıçkırıklar azalsa da doğum sonrasında da devam eder. Özellikle erken doğanlarda hıçkırık daha fazladır. Prematüre bebekler günün yaklaşık 15 dakikasını hıçkırarak geçirir.

University College London’daki araştırmacılardan Kimberley Whitehead ve ekibinin yürüttüğü deneyde, gebelik süresi 30 hafta ile 42 hafta arasında değişen erken ve normal doğan 13 bebeğin hıçkırıkları incelendi. Bebeklerin kafasına takılan elektrotlar ile beyin aktivitesi incelenirken, gövdeye bağlı sensörler de hıçkırık sonucu oluşan hareketleri takip etti.

Gözlemlerde diyaframın hıçkırık ile her kasılışında beyinde üç sinyal dalgalanmasına yol açtığı görüldü. Araştırmacılar oluşan üçüncü dalganın hıçkırırken çıkan “hık” sesi ile diyafram kasılması arasında ilişki kurulmasına yaradığını düşünüyor. Bu sayede, fetüste başlayan hıçkırıkların, bebeğin beyninin nefes alıp verirken kullanacağı kasları ve işleyişlerini nasıl takip edeceğini öğrenmesine ve alıştırma yapmasına olanak sağladığı düşünülüyor.

Bebekte Hıçkırık Nasıl Geçer?

Yeni doğmuş bebeklerde oluşan hıçkırığa hiç müdahale edilmese de kendiliğinden düzeleceğini söyleyen uzman hekimler, hıçkırık tutan bebeğin birkaç dakikada düzelmediği durumlarda bebeği dik pozisyona getirilip sırtını sıvazlanmanın hıçkırığın geçmesinde etkili olacağını belirtirler. Ancak buna rağmen bebeğin hala hıçkırmaya devam etmesi durumunda ise, bebeğin kısa süreli emzirilmesini önerirler. Bebeğe hıçkırdığı zaman limon suyu verilmesi aspirasyon riski nedeniyle önerilmez. Bebeğin 1 yaşında sonra iç organların gelişmesiyle birlikte hıçkırığının azalacağı, bir yaşını geçen çocukta hala sık hıçkırık görülüyorsa gastroözefajial reflü olma ihtimaline karşı mutlaka uzman bir doktora muayene ettirilmesi önerilir.

Hıçkırık Nasıl Geçer?

Yenidoğan bebeklerde ilk 12 ayda görülen hıçkırığın en önemli nedeninin bebeğin midesinin aşırı gerinerek diyafram denilen solunum kasına alttan baskı yapması olduğunu söyleyen çocuk doktorları, söz konusu duruma yol açabilecek en olası sebebin bebekte aşırı gaz ya da bebeğin normalden çok fazla beslenmesi olduğunu belirtirler. Bebeklerde hıçkırık nasıl geçer? Uzmanlar bebeğin hıçkırığını geçirmek için annelere şu tavsiyelerde bulunurlar;

• Besleme aralığını değiştirin; Bebeğin hıçkırmasını azaltmak için, uzmanlar tarafından bebeği besleme aralığının 4-5 saat olması yanında biberonla beslenen bebeğe 200 ml’den fazla mama yedirilmemesi önerilir.
• Gazını çıkarın; Bebeğin annesini emmesinden sonra tutan hıçkırığı geçirmek için bebeğin gazını çıkarmak gerekir.
• Gazını çıkarın, üzeri açık yatırmayın; Uzun süre ve uykuda hıçkıran bebeğin her zamankinden daha az ve sık emzirilmesini tavsiye eden doktorlar, hıçkırığın oluşumunu önlemek için bebeğin gazı çıkarılmadan ve üzeri açık yatırılmamasını tavsiye ederler.

Kaynakça: Sciencedirect, Anneysen, Unibaby

The post Bebekler Neden Çok Hıçkırır? appeared first on Halil Durmus.

Neden göz kırpıyoruz?

Kendiliğinden gözümüzün kapanım açılması, göz harici bir nesne tarafından dürülmekten korumaya hizmet eden refleksif yanıp sönme ve bilerek yaptığımız gönüllü yanıp sönme işlemlerinden farklıdır.

Yetişkinlerde bile, kendiliğinden yanıp sönmenin temel amacı bir sırdır.  Toz ve diğer tahriş edici maddeleri temizlerken yağlanmasını sağlamak için genellikle gözyaşı göz yüzeyine yayıldığı düşünülmektedir.

Ancak araştırmacılar bunun hikayenin sadece bir parçası olduğunu söylüyor. Gözleri ıslak tutmak için gerekenden daha sık göz kırpıyoruz, bu yüzden göz kırpmanın başka işlevleri de olmalı.

Bebekler Neden Yetişkinlerden Daha Az Göz Kırpar?

Göz kırpmanın öncelikli amaçlarından biri gözü sürekli olarak nemli tutma çabasıdır. Bebeklerde gözün ön tarafında dış dünya ile temas eden bölüm, yetişkinlere kıyasla daha küçük olduğu için bebek gözü daha geç kurur, yani daha geç nemlendirme gerektirir.

Bebeklerin uzun uyku süreleri de gözlerinin daha uzun süre nemli kalmasına olanak sağlar. Yetişkinler, yüksek dikkat ya da görsel takip gerektiren durumlarda daha az göz kırpma eğilimindedir. Benzer şekilde, bebeklerin yeni geliştirmeye başladıkları görsel deneyim ile dış dünyayı sürekli anlamlandırma ve tanımaya odaklanma çabalarının göz kırpma sayısını düşürdüğü düşünülüyor. Göz kırpma davranışı, beyinde dopamin adlı kimyasal sinyal taşıyıcının miktarı ile değişkenlik gösterir. Bazı araştırmacılar, bebeklerde dopamin sisteminin henüz yeterince gelişmemiş olmasının da düşük göz kırpma sayısında etkili olduğunu düşünüyor.

Kaynakça: Theregister, Livescience

The post Bebekler Neden Yetişkinlerden Daha Az Göz Kırpar? appeared first on Halil Durmus.