Cep telefonları, akıllı saatler, dizüstü bilgisayarlar ve kablosuz kulaklık gibi kişisel elektronik cihazların neredeyse tamamı lityum iyon piller ile çalışır. Sağladığı yüksek enerji yoğunluğuna ek olarak düşük ve yüksek akımlarda verimli çalışabilmesi lityum iyon pillerin tercih edilmesinin başlıca sebeplerindendir. Ancak ortam sıcaklığı eksi değerlere düştüğünde bu pilleri avantajlı yapan özellikleri dezavantaja dönüşebiliyor.

Telefon pilleri şarj edilirken lityum iyonları pilin gözenekli grafit (karbon) yapısına aktarılır. Telefon prizden çekilip kullanılmaya başlandığında ise iyonlar pilin diğer bölümüne aktarılarak cihazın ihtiyaç duyduğu elektrik enerjisi elde edilir. Telefon pillerindeki iyon transferi sürecinde, kimyasal tepkimelerin genelinde gözlendiği gibi, sıcaklık artışı tepkime hızını artırırken sıcaklığın düşmesi tepkime hızını düşürür. Lityum iyon pillerin iç dirençlerinin düşük olması da atık ısı miktarını azaltarak pillerin soğuk havadan daha çok etkilenmesine yol açar.

Telefonlarda dış ortam sıcaklığını ölçen termometreler bulunmuyor. Bu yüzden telefon soğuk hava yüzünden azalan iyon akışını pilde tepkimeye girecek madde kalmadığı, yani pilin boşaldığı yönünde algılıyor ve kendini kapatabiliyor. Bununla birlikte, sıcaklık normale döndüğünde iyon transferi süreci de hızlanacağı için telefon tekrar şarj edilmeye gerek duymadan çalışmaya devam eder. Elbette cihazın soğuktan etkilenme miktarı üreticiye, pilin modeline ve yıpranmışlığına göre değişkenlik gösteriyor. Ayrıca uzmanlar lityum iyonlarının karbon gözeneklere düzgünce yerleşebilmesi için çok soğuk olmayan ortamlarda şarj edilmesini öneriyor.

Kaynakça: Livescience, Wired, BilimveTeknik

The post Neden Soğuk Havalar Telefonların Şarjını Azaltıyor? appeared first on Halil Durmus.

Öte yandan günlik hayatın bir parçası olan pilli cihazların en olmadık zamanda şarjının bitmesi modern insanın sıkıntılarının başında geliyor. Şarj edilebilir piller zaman içinde depolama kapasitesini kaybetmeye başlıyor. İlk aldığınızda bir gün boyunca rahatlıkla kullandığınız bir cep telefonunu bir yıl sonra akşam olmadan bataryası biter hale gelebiliyor.
Li-ion pillerin ömrü şarj döngü sayısı ile tanımlanıyor. Ortalama 300 ile 500 şarj döngüsünden sonra Li-ion pillerin depolama kapasiteleri önemli ölçüde düşüyor. Muhtemelen önümüzdeki 30 yıl içerisinde çok uzun ömürlü pillerin çıkmasıyla sorun tümüyle çözülecek olsa da bugün için yapabileceklerinize göz atalım:

Nasıl şarj edilmeli?

• Pili %20 ila %80 oranında kullanın.Piller tümüyle bittiğinde ya da tam doluluğa yakın olduğunda daha çabuk yıpranıyor.

• Cihazınızı gece şarja takmayın. Bu durumda pil uzun bir süre %100 dolulukta durduğu için ömrü kısalıyor. Üstelik mini şarj döngüsü (%100 > %99 > %100) pil ömrüne olumsuz etki ediyor. Bazı kabloları cihaz bataryası dolduğunda güç akışını otomatik keserek pil ömrünü uzatmayı sağlıyor, bulabilirseniz bu tür kabloları kullanın.

• Hızlı şarj özelliğini pek fazla kullanmayın. Bazı cihazlarda hızlı şarj kapatma ayarı bulunuyor. Cihazların pillerini kısa sürede doldurmak için hayli faydalı olsa da pil ömrünü önemli ölçüde kısaltıyor. Bu özelliği acil durumlar dışında kullanmamaya gayret edin.

• Cihazı oda sıcaklığında kullanın. Aşırı sıcak ve aşırı soğuk, pil ömrünün kısalmasına neden oluyor. Özellikle gece yatarken yastık altına konulan cihazlar aşırı ısınabiliyor, hatta tehlikeli yaralanmalara neden olabiliyor.

• Cihazınız bataryası dolarken yoğun güç gerektirecek şekilde kullanmayın. Oyun oynamak yüksek çözünürlüklü video izlemek gibi cihazın sınırlarını zorlayacak işlemle, yüksek voltaj ve yüksek sıcaklık ile birleişince pil ömrünü kısaltıyor.

• Cihazlarınızı uzun bir süre kullanmamayı düşünüyorsanız pil ömrünü %70 civarında bırakın ve serin bir yerde muhafaza edin. Pilleri tam dolu halde bırakmak yıpranmalarını hızlandırır.

• Tüm bu tavsiyelere rağmen, onun pilin bir zamanda oldugumuzu düşünüyorum. Ne kadar temizebiliyorsa bir zaman sonra da pilini temizlemek gerekebilir.

ALINTI: MAKEUSEOF, Businessinsider

The post Nasıl Şarj Etmeli? appeared first on Halil Durmus.